AUTOBABES-PLANA TRATU TXARREN EMAILEAREKIN BIZI DIREN EMAKUMEENTZAT

OVGB Boletinan agertutako artikulua.  42. Zk., 2016ko azaroa.

plan-autoproteccion

AUTOBABES-PLANA TRATU TXARREN EMAILEAREKIN BIZI DIREN EMAKUMEENTZAT

Autobabes- eta/edo ihes-planak tresna erabilgarriak dira, ez soilik tratu txarretatik ateratzeko lehen pausoak eman dituzten emakumeentzat, baita gairen bati buruzko informazioa jasotzeko lehen edo bigarren mailako edozein laguntza-zerbitzutara edo -baliabidetara jotzen dutenentzat ere, baldin eta hautematen edo susmatzen bada indarkeria jasaten ari dela

Lehen mailako zerbitzuetara joaten diren emakumeek, oro har, zuzenean eskatzen dute laguntza eta/edo informazioa inguruan jasaten dituzten tratu txarrak direla eta; beste kasu batzuetan, ordea, beste arrazoi batzuengatik (diru-laguntzak eskatzea, etab.) etorritako emakumeak artatzen dira, esku-hartzean tratu txarren emaile batekin bizi diren edo bizi izan diren zantzuak erakusten dituztenak. Halakoetan, artatu duen profesionalak ez daki ziur arrisku egoeran dagoen emakume hori berriro berarekin harremanetan jarriko den, laguntza-ibilbide egoki batera bideratu ahal izateko edota ahalik eta modu sakonenean lagundu ahal izateko. Hainbatetan ez dira itzultzen eta ez da esku hartzeko aukerarik egoten.

Emakume horiek guztiak eguneroko segurtasun-faltara eta arriskura itzultzen dira; are gehiago beren erasotzaileekin bizi badira eta zerbitzuak ez badaki ziur babes-gabezia hori murrizteko tresna zehatz eta eraginkorrak eman ahal izan dizkioten.

Gero eta gehiago egiten dira babesgabetasun hori hobetzeko autobabes-planak, indarkeriatik ateratzeko laguntzaren eta ibilbideen hasierako trantsizio-egoeretan nahiz informazio-eskaerari erantzutean, edo erabiltzaile bat arriskuan dagoelako susmoz jardutean. Erabiltzaileek eta zerbitzuko edo baliabideko profesionalek elkarlanean egiten dute.

Alde horretatik, NBEko eta Europako Batzordeko hainbat erakunderen babespean INPLEMENT proiektuaren esparruan ezarri diren orientazio eta prozeduren bitartez, hainbat prozedura-tresna diseinatu dira arlo guztietarako, eta mota guztietako zerbitzuak ematen dituzte. Zerbitzuak ematen dituztenek bermatu behar dute emakumeek eta neskek banakako plan bat jasoko dutela, euren indarguneetan oinarritua eta arriskuak kudeatzeko estrategiak emango dizkiena.

Esparru honetan gizarte- eta osasun-zerbitzuak emateko jasotako orientabideetan (Psycho-social and Health care services provision, part of multi-sectoral response to GBV. Standard Operating Procedures, 2015ean argitaratua) adierazten denez, beti galdetu behar zaio erabiltzaileari ea indarkeria motaren bat jasaten ari den, berak esan arte itxaron gabe; horrela, lehen neurriak hartzen eta autobabesteko modua ematen has gaitezke.

Oro har, genero-indarkerian espezializatutako bigarren mailako laguntza-zerbitzuek egiten dituzte jarduketa horiek, esku-hartzeen hasieran. Hori hobetzeko, indartu egin beharko litzateke jarduketa, gehiago definituz eta sistematizatuz, eta lehen mailako zerbitzu guztietara hedatu.

Barne Ministerioak emakumeen autobabeserako protokolo bat onartu zuen iazko udan, balioetsitako arrisku-mailen araberako gomendio batzuekin. Protokolo horretan sartzen dira, halaber, indarkeria hasiberri bat egon daitekeela sumatzen denean jarduteko neurriak, eta autobabeserako orientabideak eta ihes-plan bat jasotzen ditu halakoetarako, halakoetan ez baita salaketarik jartzen, normalean.

Ihes-planaren edukia, arrisku handia dagoenerako

Autobabes-planetako neurri gehienak desberdinak izaten dira, emakumeak bere erasotzailearekiko zer egoera duen. Poliziaren protokoloko gomendioak salaketa bat jarri dutelako edo bereizketa-prozesu batean daudelako bizikidetza utzi dutenentzat daude pentsatuta. Hala ere, gomendio batzuek bi egoeretarako balio dute.

Nolanahi ere, lehen mailako laguntza-baliabideetara jotzen duten emakume gehienak ez daude egoera horretan. Genero-indarkerian espezializatutako bigarren mailako laguntza-zerbitzuan ere, emakume asko ez dira irten beren indarkeria-ingurutik, edo prozesuan zehar bikotekide erasotzailearekin itzultzen dira.

Horrelako kasuak asko dira, eta horietan emakumeen eta adingabeen segurtasuna ahal den neurrian hobetzeko, beharrezkoa da zerbitzu guztiak proaktiboak izatea, hala gizarte-zerbitzuen arloan nola osasunaren, hezkuntzaren eta orientazio juridikoaren arloan, arriskuan dagoen emakumeak ihesa ere aurreikusten duen plan bat diseinatu dezan, profesionalen laguntzarekin eta informazioarekin.

Erasotzailearekin bizi diren emakumeentzako proposamenetan jasotako pausoen artean, besteak beste, honako hauek laguntzarekin berrikustea eta hitzartzea agertzen da:

  1. Auzogunean eta inguruan egon daitezkeen aliatuak identifikatzea: senideak, lankideak, lagunak…
  2. Haiekin sorospen-seinale bat adostea, behar denean alarma emateko.
  3. Dokumentazioa eta behar-beharrezkoak diren artikuluak (arropak, sendagaiak, dirua…) prestatzea eta salbu gordetzea, etxebizitza barruan eta/edo etxebizitzatik kanpo.
    Eskura izatea laguntzarako erreferentziak eta telefonoak.
  4. Eskura izatea laguntzarako erreferentziak eta telefonoak.
  5. Aldez aurretik pentsatzea arriskua dela-eta etxebizitzatik atera behar izanez gero eman beharreko pausoak.

Adingabeentzat ere badaude prebentzio-neurriak, eta planaren diseinuan sar daitezke:

Ezkutatzen eta arriskuaz ohartarazten irakastea, eta erraz egitea lortzen duen arte praktikatzea:

  1. Logelatik ateratzea erasoren bat gertatzen denean.
  2. Gelan ixten eta telefonoz abisatzen ikastea.
  3. Amak laguntza hitzartu duen konfiantzazko pertsonei abisatzea.

Laguntza integral baterako adostutako prozeduretan, prozesuak ebaluatzea eta erabiltzaileek eta profesionalek bertan parte hartzea dira oinarrizko ildoetako bi. Prozedura horietan, ebaluazioa egiaztatzeko fitxa bat egoten da, eta hortxe jasotzen dira, zehatz-mehatz jaso ere, autobabes-plana eta hasierako esku-hartze horretan jasotako orientazioak.

Fitxa horretan, ihes-planerako jasotako alderdi zehatzez gain, zerbitzuan argitu diren mezuak jaso behar dira, erabiltzaileak gogoratu ditzan:

  • Ez naiz nire bikotekidearen indarkeria-jokabidearen erantzule, eta nik erabaki dezaket nola hobetu nire eta nire seme-alaben segurtasuna.
  • Hau baino zerbait hobea merezi dut: nik eta nire seme-alabek bizitza seguru bat izateko eskubidea dugu.
  • Indarkeria delitua da eta polizian salatu dezaket.
  • Babes-aginduak badaude, eta badakit nola eskatu.
  • Babesa lortzeko zerbitzuak eta lekuak badaude.
  • Aholkulariak esan dit arazo hau konpontzen jarraitu dezakedala zerbitzu hauen laguntzaz:_____

Segurtasun-plan hau mantendu dezaket nire segurtasuna edo nire seme-alabena arriskuan jarri gabe, modu honetan: _____

Zenbaitetan, zaila izan daiteke, informatzeko soilik edo tratu txarren arazoari heltzeko helbururik gabe etorri bada, emakume batek profesionalarekin prebentzioan lan egiteko erabakia hartzea, baina arriskuan dauden emakumeei aukera hau eskainiz, horretarako prest daudenek aukera gehiago izango dute erasorik jasaten badute arrakastaz edo hobeto atera ahal izateko

GIZONEN PRIBILEGIOAK

José Ángel Lozoya Gómez
Miembro de la Red y el Foro de hombres por la igualdad

Los privilegios masculinos son aquellas ventajas de que gozamos los varones sobre las mujeres por derecho de nacimiento. Están tan naturalizados que cuesta imaginar que fueron imponiéndose por la ley de la fuerza y que se mantienen como norma cultural que reproducimos hombres y mujeres aunque solo nos beneficien a los primeros. Son un patrón de relación que, cuando es cuestionado, justifica en muchos países que caiga todo el peso de las leyes más misóginas sobre las infractoras; en el nuestro sirve de justificación a muchos hombres que usan la fuerza física para someter a sus parejas.

Estos privilegios masculinos están incorporados en los procesos de socialización y, como el agujero en la capa de ozono, atentan contra nuestra salud aunque usemos protectores solares. Son ventajas cotidianas que los hombres acabamos interiorizando como posición privilegiada y que por lo general pasan desapercibidas para quienes las disfrutamos y también para muchas de las mujeres que padecen sus consecuencias. Son tan habituales que no siempre son visibles si no se les presta atención, pero necesitemos identificarlos para entender cómo los interiorizamos, mostrar las desigualdades que sostienen y diseñar estrategias para erradicarlos.

Siempre que pedimos a grupos de hombres y mujeres que nos ayuden a identificar los privilegios masculinos con los que han tenido o tienen que vivir en su experiencia familiar, sexual, laboral o social —cosa que hacemos en muchos talleres—, constatamos que a los varones les cuesta más verlos que a las mujeres, y que mientras ellos acostumbran a enunciarlos en bloques ellas suelen enumerar largas listas de situaciones en las que sienten que las discriminan, o en las que les toca asumir una serie interminable de tareas y responsabilidades que entienden que deberían ser compartidas por sus parejas o sus compañeros de cama, trabajo, actividad o militancia. Son muchos los ejemplos que salen en los grupos de trabajo, pero me limitaré a poner algunos de ellos para dar una idea de lo que esta propuesta suele desvelarles:

• Familiares: Los hombres reconocen que siempre los han cuidado más de lo que ellos han cuidado. Desde niños han gozado de más independencia y de adultos disponen de más tiempo libre. Acostumbran a delegar o escaquearse de lo cotidiano y de la atención a las personas dependientes, y son conscientes de que se valoran más sus esfuerzos corresponsables.

• Sexuales: Es improbable que los hombres sufran una agresión sexual, se les supone el deseo, se espera que tomen la iniciativa y no choca que deleguen la responsabilidad por la anticoncepción. La promiscuidad les prestigia y no los estigmatizan ni la afición al porno ni el consumo de prostitución. Pero el mayor privilegio que conservan es que la penetración siga siendo sinónimo de relación sexual completa.

• Laborales: La división sexual del trabajo hace que las cargas familiares limiten la empleabilidad de las mujeres y que la paternidad incremente la de los hombres, que los hombres suelan tener más fácil el acceso al trabajo, que sean menos cuestionados, que se les valore más y que se reconozca su autoridad. Es decir, que encuentren más fácil ascender y que cobren más hasta por el mismo trabajo.

• Sociales: El riesgo a ser agredidos es bajo. La división sexual del trabajo condiciona el tiempo disponible y la vida suele cambiarles poco por la paternidad, lo que les convierte en dueños del espacio público. Si a todo esto añadimos que su opinión se considere neutra y esté más valorada y que acostumbren a monopolizar el uso de la palabra, entenderemos sus resistencias a la igualdad.

Por lo que vemos, los privilegios masculinos lo tiñen todo. Son parte de ese discurso cotidiano que nos dice lo que somos y lo que debemos ser, constituyen el germen de la violencia contra las mujeres y contra lo diferente, y son una falsa marca de importancia para situarnos en el poder. Jordi Cascales, un valenciano que nos invita a combatir los privilegios masculinos, distingue entre los privilegios no ganados (el valor social que nos otorga la sociedad por el hecho de ser hombres) y el dominio consentido (la potestad y legitimidad para ejercer poder). Y nos dice que detectar el dominio consentido es relativamente fácil y podemos combatirlo evitando aprovechar nuestra posición o rechazando sus prácticas. Depende de nosotros que evitemos imponernos, que desacreditemos o no a quien es diferente, que consintamos o no los chistes machistas o las formas de negociar desde la desigualdad… Pero también nos recuerda que es más difícil desprenderse de los privilegios no ganados porque forman parte del valor social superior que se nos otorga por el hecho de ser hombres. Podemos observarlos cuando se busca a alguien para que desempeñe actividades que requieren de fuerza física, o cuando percibimos la alerta en cualquier mujer con la que nos cruzamos en una calle solitaria, aunque ni se nos pase por la cabeza constituir una amenaza. En estas y otras situaciones se nos ve y se nos trata en base a prejuicios sociales que nada tienen que ver con nuestra actitud ni nuestros actos, y su erradicación pasa por cambiar los valores que hacen que nos vean y nos veamos como privilegiados.
Somos conscientes de que la igualdad no queda relegada porque sea secundaria, sino porque no tiene los apoyos suficientes. Por eso, cuando se rechazan los privilegios masculinos más escandalosos, es preciso llamar también la atención sobre aquellos comportamientos masculinos “normales” que son los privilegios cotidianos en los que brotan los micromachismos: las armas y tretas que usan los varones, de forma no siempre consciente e intencionada, pero que tanto contribuyen a mantener su hegemonía sobre las mujeres.
Sevilla, marzo de 2016

privilegios-masculinos

EZKERRALDEA TA MEATZALDEAren EMAKUME TALDEEN IBILALDIA

Tratu txarrak eta indarkeria sexista (jipoiak, hilketak, bortxaketak, irainak, mikromatxismoak, laidoak, gogokoak ez diren piropoak, publizitate sexista, sexu-jazarpenak, umiliazioak eta zainketaren utzikeriak) emakumeok jasaten ditugun desberdintasun eta bazterkeria egoeren ondorio dira. Hauek jendarteko esparru guztietan gertatzen dira: etxean, lanean, ikastetxean, kalean, internet sarean, gizarte zentruetan, ospitaletan…

Euskal Herrian aurten, 6 emakume  bortizki erahilak izan dira indarkeria matxistaren ondorioz.

Estatu mailan, berriz, 91 emakume erahilak izan dira nahiz eta datu ofizialetan 48 baino ez dituzten zenbatu. Honek hainbat erahilketa ez ikustera eramaten gaitu, feminizidioak ez dira ofizialki aztertzen, eta ikusmolde hori aldatu beharra dago.

Ezkerraldean eta Meatzaldean 400 emakumek Indarkeria psikologikoa zein fisiko Matxista salatu dute 2016ean. Eta aspaldi hontan ezezagunen eskutik indarkeria matxista jasan izan dutenek, oraindik ere gure udalerrietan Puntu Ilunak existitzen direla esaten digute.

Datu hauek ordea arazoaren azala baino ez dute adierazten, oraindik ere erasoen %30 baino ez delako salatzen. Gainera salaketak dituzten kasuak bakarrik kontuan hartzen dira eta honek ikustezin egin ta babesgabe uzten ditu gehiengoa.

 Zelan irauliko dugu egoera hau? Hasteko, lehentasuna eman behar diogu hezkidetzari eta baloreen aldaketa sorkuntzari. komunikabideetatik sexismoa kanporatu behar da eta, lan-eremu parekidea bultzatu. Maitasun harreman eredua ere aldatu behar dugu; horrela, pertsona aske eta parekoak izango gara, indarkeria-sexistaren menpe erori gabe. Rosa Luxemburgok esaten zuen bezala, sozialki berdinak, gizarteki desberdinak eta guztiz libreak izango garen mundu bat osatzera bultzatzen gaituen baloreen aldaketa bilatu behar dugu.

 Aldaketan sakontzeko ezinbestekoa da komunikabideek gurekiko tratua aldatzea, hau da, beste gizaki bezala hartzea eta ez biktima edo sukjektu ahul-babesgabe bezala. Gertaerak behar den moduan azaldubehar dira, ez dugu emakume bortxatu, hil, edo erasotuei buruzko kontakizunik entzun nahi, baizik eta gizon erasotzaile, bortxatzaile, edo hiltzaileei buruz. Eta honela gizarteko errealitatea benetan isla dezaten, emakumeen artean beldurra sortzen ez duen kontakizuna.

 INDARKERIA MATXISTAREN KONTRA……MARTXAN EGONGO GARA DENOK LIBRE IZAN ARTE!!!

“Andere Bidatz” Portugaleteko Talde feminista

 “Argitan” Barakaldoko Emakumeentzako Aholku Etxea

Asociaciones  Culturales de Mujeres de Gallarta, Ortuella, Zierbana, Muskiz y “Las Amigas” de Portugalete.

Asociación de Mujeres Alaiak de Mendi Alde de Rontegi

Asociación de Mujeres “EMELKA” de Las Carreras

Asociación de Mujeres de Sanfuentes

Asociación de Mujeres “Neba-Neba” de Sestao

Bagabiltza

Centro Cultural de la Mujer de Mamariga (Santurtzi)

FEKOOR Comisión de Mujer por la Igualdad

Gorantza Asociación de mujeres para la salud

Grupo de Mujeres de Trapagaran “Amaris”

“Iretargi” Barakaldoko Emakume gazteak

Portugaleteko Bilgune Feminista

“Marimatraka” Santurtziko Talde Feminista

Portugaleteko Lore More

diptico-marcha-25-n-euskera